Boşanma Davası (Anlaşmalı – Çekişmeli)

Boşanma nedir?

Boşanma, evlilik birliğini sonlandırmak için eşlerin katılımını gerektiren ve dava yoluyla yapılan hukuki işlemdir. Mahkemeler dışında meydana gelen boşanma hukuken bağlayıcı değildir. Boşanma eşlerden biri veya her ikisinin başvurusu ile olur. Başkasının boşanmasını talep mümkün değildir. 

Boşanma davası nedir?

Boşanma davası, eşlerin boşanma sebeplerinden en az birini ileri sürerek açtığı davadır. Türk Medeni Kanunu’nda boşanmanın sebepleri sayılmıştır. İşte boşanma davası ancak bu sebeplere dayanabilir. Bu sebeplere dayanan boşanma sadece dava şeklinde mahkeme tarafından yerine getirilebilir.

Boşanma davası şartları

Boşanma davası açma hakkı, evlilik birliği içerisindeki tarafların sahip olduğu bir haktır. Bu hak, bozucu yenilik doğuran bir hak niteliğindedir; diğer bozucu yenilik doğuran haklardan farklı olarak ise yalnızca dava yoluyla kullanılabilmektedir. Dolayısıyla geçerli bir boşanmadan bahsedebilebilmesi için boşanma davası açılmalı ve sonucunda hakim tarafından boşanma kararı verilmelidir.

Boşanma davası açabilmek için gerekli şartlar ise Kanun’un muhtelif yerlerinde sayılmış ve dört başlık altında toplanmıştır. Buna göre;

• Eşler hayatta olmalıdır.

• Geçerli bir evliliğin kurulmuş ve dava açma anında devam ediyor olması gereklidir.

• Eşlerden en az birinin boşanma davası açmış olması gerekmektedir.

• Kanun’da düzenlenen boşanma sebepleri gerçekleşmelidir.

Boşanma davasının açılabilmesi için talebin kanunda yazılı sebeplerden birine dayanması gerekmektedir. Kanun’da boşanma sebepleri m.161-166 arasında altı maddede düzenlenmiş ve on adet boşanma sebebi öngörülmüştür. Bunlar; zina, hayata kast/pek kötü muamele/onur kırıcı davranış, küçük düşürücü suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı, evlilik birliğinin temelinden sarsılması, eşlerin boşanma hususunda anlaşması ve eylemli ayrılık sebebiyle boşanmadır.

Çekişmeli Boşanma Davası;Boşanma davaları, yukarıda açıklamış olduğumuz gibi anlaşmalı boşanma davası veya çekişmeli boşanma davası şeklinde açılabilmektedir. Eğer taraflar boşanma ve boşanmanın hukuki sonuçlarına ilişkin tüm hususlar üzerinde anlaşabiliyorlarsa, anlaşmalı olarak boşanmaları hem maddi, hem de manevi olarak süreci daha elverişli ve tahammül edilebilir kılacaktır.Ancak taraflar boşanma ve hukuki sonuçları üzerinde anlaşmaya varamıyorlarsa, örneğin her iki taraf da boşanmak istiyor olmakla birlikte müşterek çocuğun/çocukların velayetinin hangi tarafta bırakılacağı hususunda anlaşamıyorlarsa ya da nafaka veya tazminat hususlarına ilişkin olarak anlaşma sağlayamıyorlarsa, çekişmeli boşanma yoluna gidilmesi gerekecektir.

Türk Medeni Kanunumuzda yer alan çekişmeli boşanma davası türleri aşağıda yer almaktadır:

1. Zina(Aldatma) Nedeniyle Boşanma Davası

2. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma Davası

3. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Nedeniyle Boşanma Davası

4. Terk Nedeniyle Boşanma Davası

5. Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası

6. Evlilik Birliğinin Sarsılması(Şiddetli Geçimsizlik) Nedeniyle Boşanma Davası

Çekişmeli boşanma davalarında taraflar, Türk Medeni Kanunumuzda yer alan boşanma sebeplerinden birine dayanmalı ve ileri sürdükleri boşanma sebeplerinin varlığını, hukuka uygun deliller ile ispat etmelidir. Bu nedenle çekişmeli boşanma davasında yargılama süreci boyunca taraflar usule uygun olarak dilekçelerini sunmalı, özellikle delil dilekçelerini süresi içerisinde dosya muhteviyatına kazandırmalı, tahkikat sürecini profesyonel bir şekilde yürütmeli ve beyanlarının doğruluğuna ilişkin olarak hakimi ikna edebilmelidir. Çekişmeli boşanma sonucunda karşı tarafın kusurlu davranışlarını ispatlayan ve davayı kazanan taraf, somut olayın gereklerine göre karşı taraftan tazminat, nafaka vb. kazanımlar elde edebilir. 

Anlaşmalı Boşanma Davasının Şartları

Anlaşmalı boşanma davasının, Türk Medeni Kanunumuzun 166. maddesinin 3. fıkrasına dayandığını söylemiş ve ilgili fıkra hükmünü yukarıda alıntılamıştır. Buna göre anlaşmalı boşanma davasının şartları aşağıdaki gibidir:

1. Taraflar arasındaki evlilik birliği en az 1 yıl sürmüş olmalı,

2. Eşler arasında boşanma ve boşanmanın mali sonuçları ile müşterek çocukların(varsa) durumuna ilişkin olarak anlaşma sağlanmış olmalı,

3. Anlaşmalı boşanma davası, gerekli harç ve masraflar yatırılarak usulüne uygun olarak açılmış olmalı,

4. Taraflar duruşma tarihinde bizzat duruşmaya katılmalı ve anlaşma şartlarını sözlü olarak onaylamalı,

5. Hakim tarafından tarafların ve çocukların menfaati gözetilmek suretiyle anlaşma şartlarında değişiklik yapılırsa, bu değişiklikler taraflarca kabul edilmiş olmalıdır.

Tarafların anlaşmalı boşanma davasına başvurabilmesi için 1 yıl evli kalmış olma şartı aranmaktadır. 1 yıl evli kalma şartını sağlamayan taraflar, anlaşmalı boşanma davasına başvuramayacak olup, çekişmeli boşanma davası açmak zorundadırlar. 

Evlilik en az 1 yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurmaları veya eşlerden birinin açacağı çekişmeli boşanma davasını diğer eşin kabul etmesi halinde evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve anlaşmalı boşanmaya karar verilir.

Taraflar aralarında anlaşarak anlaşmalı boşanmanın şartlarına ve hükümlerine ilişkin olarak bir anlaşmalı boşanma protokolü düzenlemelidir. Anlaşmalı boşanma protokolü, yalnızca boşanma hususunda anlaşılmış olduğuna ilişkin hükümleri değil, boşanmanın ferileri ve hatta ziynet eşyaları ile eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesine ilişkin hükümleri de ihtiva edebilir. Tarafların velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat vb. tek bir hususta bile anlaşmaya varamamaları halinde çekişmeli olan hususun anlaşmalı boşanma davası yoluyla çözümlenmesi mümkün olamayacağı için dava çekişmeli boşanma davası olarak devam eder. Ancak boşanma ve ferileri(nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat) haricindeki hususlar(ziynet eşyaları, mal paylaşımı ve ev eşyalarının paylaşımı gibi) anlaşma protokolünün dışında bırakılabilir ve boşanma davasının sonuçlanması akabinde ayrı bir dava konusu edilebilir. Boşanma davası ve ferileri hakkında kapsamlı bilgi almak için tıklayınız: Boşanma Davası ve Ferileri

Hakimin boşanma kararını verebilmesi için, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve taraflarca düzenlenen protokolde boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunu uygun bulması şarttır. Aksi takdirde hakim gerekli gördüğü düzenlemeyi yapacak, tarafların hakim tarafından gerçekleştirilen bu düzenlemeyi uygun bulması halinde boşanmaya hükmolunacaktır. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı kuralı uygulanmaz ve hakim tarafından boşanmaya karar verilir.

Boşanma davası için hangi kanun?

Boşanma davası ağırlıklı olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) kapsamında düzenlenmiştir. Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ile belirlenen usul kuralları boşanma davasını bağlayıcı özelliktedir. Bazı boşanma davalarında Türk Ceza Hukuku da uygulama alanı bulabilir. 

Boşanma davası hangi mahkeme?

Boşanma davası aile mahkemesinin görev alanına girmektedir. Nitekim boşanma Türk Medeni Kanununun Aile Hukuku’na ilişkin bölümünde yer alır. Aile mahkemeleri özel mahkemelerdir. Mahkeme boşanma davası ve boşanmayla ilgili olabilecek hangi ihtilaf varsa her türlü davayı görebilir. 

Boşanma davası sorgulama 

Hakkınızda boşanma davası olup olmadığını e-devletten sorgulayabilirsiniz. Bunun için Vatandaş Portal’a e-devlet şifrenizle giriş yapmalısınız. Boşanma davası dosyasını bulduğunuzda mahkemeye giderek inceleyebilirsiniz. Avukatlar da UYAP’tan vekaletenboşanma davası sorgulayabilir.

Boşanma davası açıp barışanlar

Boşanma davası açtıktan sonra barışanlar vardır. Hatta boşanma davası bittikten sonra dahi eşler barışarak yeniden evlenebilirler. Bu sebeple boşanma davasının en az zararla bitmesi önemlidir. Zira barışmasalar da eşler çoğu zaman çocuklar için bir ömür barışçıl iletişim kurmalıdırlar.

Boşanma davası sırasında eşlerden birinin ölmesi

Boşanma davası devam ederken eşlerden biri henüz karar kesinleşmeden ölür ise, o eşin mirasçıları davaya devam edebilirler. Gerçi bu kabiliyet sadece çekişmeli boşanmalar bakımından mevcuttur. Anlaşmalı boşanmalarda mirasçıların boşanma davasını sürdürmesi mümkün değildir.

Boş ol demek suretiyle boşanma

3 defa “boş ol” demek suretiyle eşlerin boşanmış olması hukuken mümkün değildir. Boşanma davası dışında meydana gelen boşanma hukuken bağlayıcı değildir. Bu şekilde mal paylaşımı da boşanma davası dışında görülemez. Evlilerin boşanmak için boşanma davası açması zorunluluktur.

Boşanma davası adım adım tüm detaylar; Manavgat Boşanma Avukatı, Manavgat Anlaşmalı Boşanma, Manavgat Nafaka, Manavgat Velayet Davası, Çekişmeli Boşanma Avukatı, Manavgat Boşanma

Boşanma davası açıyorsanız veya eşiniz boşanma davası açtı ise, aşağıdaki makalelerimizi okumanızı öneririz. Elbette tüm bilgiler makalelere sığmayıp, her somut olay dava dosyası kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir, bir boşanma avukatı ile çalışmanız önemlidir.